XVI. Yüzyılda Siyer Yazıcılığı: Şami'nin Sübülü'l Hüda Adlı Eseri

Hiç şüphesiz dünyada en çok anılan kişi kimdir diye bir fikir yürütsek, cevabının Hz. Muhammed (s.) olduğu sonucuna ulaşırız. O, mâzîden âtiye dost ve düşman herkes tarafından farklı bağlamlarda ilgi odağındaki bir şahsiyet olmuştur. Onun yaşantısı, eylem ve sözleri, “dostlarım” dediği Sahâbe (r.a.) tarafından daha erken dönemden itibaren sahifelerle dünyalaştırılmış; zamanla bu mirasın müzakere edilmesi bir siyer yazım geleneğine dönüşmüştür. Bu geleneğin inşa ettiği hacimli külliyatlardan biri de Memlüklerin tarih sahnesine veda ettiği bir dönemde kaleme alınan *Sübülü'l-Hüdâ ve'r-Reşâd fî Sîreti Hayri'l-İbâd* adlı müstesna eserdir. Muhammed b. Yûsuf es-Sâlihî eş-Şâmî (ö. 942/1536) tarafından kaleme alınan *Sübülü'l-Hüdâ*, Resûlullah'ın yaşantısını neredeyse tüm yönleriyle ele alan bir ansiklopedi mahiyetindedir. Dönemin Kahiresi'nin medrese ve hankâhları arasında hocalarından ilim, edep ve erkân tahsil eden Şâmî, ömrünün aziz kıymetli eserini bizlere miras olarak bırakmıştır. Müellifin Hz. Peygamber'i delâil, irhâsât, şemâil, hasâis, mucizât, fezâil, âdâb, ibâdât, muamelât ve tıbb-ı nebevî gibi muhtelif yönleriyle ele alması, eseri orijinal kılan önemli bir hususiyettir. Neticede Hz. Peygamber'in hayatının omurgası sayılan siyer-megâzî bahisleri, tarihî seyriyle Mekke'den Medine'ye kadar tüm ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Elinizdeki bu kitap ise *Sübülü'l-Hüdâ'nın* içeriği ve yöntemi bağlamında dönemin (XVI. yüzyılın) siyer yazıcılığının kritik eden bir çalışmadır. Gösterilen çaba ve gayretin, doğru ve sahih bir şekilde idrâk edilen Hz. Peygamber'in kutlu yaşantısına hizmet etmesi en büyük temennimizdir. Sözlerimiz Muhammed'i (s.) hakkıyla güzelleştiremese de o, muhakkak ki sözlerimizi güzelleştirmiştir.