Sultan II. Abdülhamid'in Sadrazamı [Küçük] Mehmed Sa‘îd Paşa'nın Hâtırâtı (1.cilt; Sultan II. Abdülhamid'in Sadrazamı_{Sultan II. Abdülhamid'in Sadrazamı}

Hâtırâtyazmak Osmanlı devletadamlarıarasındayaygındeğildir. Sınırlısayıdakihâtırâtmetinlerizamanınruhunailişkinözgüntecrübelersunar. Modern zamanların son sultanı II. Abdülhamid'ingüvenvekuşkusarmalındayedidefasadâretegetirdiği, hasımlarınınvetakdirkârlarınınmüşterekenmüstesnabirzekâvederinbirirfanasahipolduğunuteslimettikleri, inişliçıkışlısiyasîhayatıyladikkatçekenSa‘îdPaşa'nınanıları son dönem Osmanlı devletvetoplumhayatınayönelikzenginbilgileriçermektedir. Devletidaresindepratikvepragmatikkararlarıylaön plana çıkanPaşa'nın, geniş belge külliyatıylayoğrulmuşanılarıeleştiri, tavsiye, teklif, tahlilvetespitlerlebirlikteklasiksiyasetnâmetürünün de güzelörneklerindenbiridir. [Küçük] Mehmed Sa‘îdPaşa'nınHâtırâtıgünümüzalfabesiyleyenidenyayımlanırken, ayaktakalmamücadelesiverenbirdevletinsiyasî, sosyalvediplomatikhayatındaolupbitenler, üstdüzeybirdevletadamınınkalemindengözlerönüneserilmektedir.