Seyyid Şerif Cürcânî’nin Muhtasar Hadis Usûlü

Bu çalışma, Seyyid Şerif Cürcânî'nin Muhtasar Hadis Usûlü adlı eserini, müellifin yaşadığı siyasî ve ilmî bağlam içerisinde ele almakta; eserin kaynakları, Cürcânî'ye aidiyeti ve hadis usûlü literatüründeki yeri üzerinde durmaktadır. Cürcânî, İlhanlılar sonrası siyasî parçalanmanın yaşandığı, Memlükler, Muzafferîler ve Timur Devleti gibi güçlerin etkin olduğu bir dönemde yaşamış; Timur'un himayesiyle Semerkand başta olmak üzere önemli ilim merkezlerinde bulunmuştur. Bu siyasî istikrar ve himaye ortamı, Cürcânî'nin ilmî şöhretinin yayılmasında etkili olmuştur. Çalışmada, Cürcânî'nin yaşadığı asrın kelâm, mantık, fıkıh, hadis ve diğer İslâmî ilimlerde yoğun bir ilmî üretime sahne olduğu vurgulanmakta; bu ortamın Cürcânî gibi çok yönlü bir âlimin yetişmesini mümkün kıldığı belirtilmektedir. Muhtasar, özellikle Hint alt kıtasında yaygın şekilde okutulmuş; ismi, müellife aidiyeti ve kaynakları etrafında tarih boyunca tartışmalar yapılmıştır. Bu bağlamda eser, Nevevî, İbn Hacer ve Tîbî gibi isimlerin hadis usûlüne dair çalışmalarıyla karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Cürcânî'nin Muhtasar'ının hadis usûlü geleneği içerisindeki özgün konumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Eserin sonunda ise Muhtasar'ın orijinal arapça metni ve türkçe özgün tercümesi yer almaktadır.