Abdülhamid'in Seraskeri Rıza Paşa'nın Anıları

1774 Küçükkaynarca Antlaşmasından sonra Osmanlının bekası, Avrupanın kuvvet ve menfaat dengesine bağlı kalır. İzleyen 100 yıl, bu acımasız yargının sayısız örnekleri ile doludur. 1878 Berlin Antlaşması da, Hristiyan unsurları ayrıştırınca, geriye bir İslam İmparatorluğu kalır. Bu yüzden Sultan Abdülhamid içe kapanır ve 30 yıl boyunca, elde var olan değer üzerinden ve devlet benim anlayışı ile siyaset yapar. Ancak bu süreçte, devletin hayat parçacıkları olan bürokrasinin de içi boşalır. Kimin sadrazam olduğu, ister Said Paşa isterse Kamil Paşa, artık fark etmez. Bu yaklaşımda, 17 yıl Seraskerlik makamında görev yapan Rıza Paşa da, diğer bürokratlar kadar, etkili ve yetkili olur.